Cách xác định nhu cầu năng lực nghiên cứu

Xác định nhu cầu năng lực nghiên cứu là gì

Xác định nhu cầu năng lực nghiên cứu là quá trình làm rõ khoảng cách giữa năng lực hiện có và năng lực cần thiết để thực hiện một hoạt động nghiên cứu cụ thể

Năng lực nghiên cứu không chỉ bao gồm kiến thức chuyên môn mà còn bao gồm:

·         Khả năng xây dựng vấn đề nghiên cứu

·         Kỹ năng thiết kế phương pháp nghiên cứu

·         Khả năng thu thập và phân tích dữ liệu

·         Năng lực sử dụng công cụ kỹ thuật hoặc phần mềm chuyên môn

·         Khả năng đánh giá kết quả và truyền đạt phát hiện nghiên cứu

Bản chất của quá trình này là trả lời câu hỏi: Hoạt động nghiên cứu yêu cầu những năng lực nào để đạt được mục tiêu đề ra và những năng lực nào còn thiếu cần được bổ sung

Phân tích yêu cầu của hoạt động nghiên cứu trước khi xác định năng lực

Nhu cầu năng lực phải được xác định dựa trên chính hoạt động nghiên cứu, không chỉ dựa trên chức danh hoặc vị trí của người thực hiện

Các yếu tố cần phân tích gồm:

Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu quyết định loại năng lực cần thiết

Ví dụ, một nghiên cứu nhằm khám phá hiện tượng mới có thể cần năng lực xây dựng giả thuyết và phân tích định tính, trong khi nghiên cứu đánh giá hiệu quả can thiệp có thể cần năng lực thiết kế thử nghiệm và xử lý dữ liệu thống kê

Phạm vi và mức độ phức tạp của nghiên cứu

Nghiên cứu có phạm vi càng rộng hoặc yêu cầu chuyên môn càng cao thì nhu cầu năng lực càng đa dạng

Các yếu tố cần xem xét:

·         Mức độ chuyên sâu của lĩnh vực nghiên cứu

·         Số lượng biến số cần phân tích

·         Yêu cầu về độ chính xác của kết quả

·         Mức độ liên ngành của hoạt động nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu được sử dụng

Phương pháp nghiên cứu quyết định nhóm năng lực kỹ thuật cần có

Ví dụ:

·         Nghiên cứu định tính cần năng lực phỏng vấn, phân tích nội dung và diễn giải dữ liệu

·         Nghiên cứu định lượng cần năng lực thiết kế khảo sát, xử lý thống kê và kiểm định giả thuyết

·         Nghiên cứu thực nghiệm cần năng lực thiết kế thí nghiệm, kiểm soát biến số và đánh giá kết quả

Xác định các nhóm năng lực cần thiết cho hoạt động nghiên cứu

Sau khi phân tích yêu cầu nghiên cứu, cần chuyển đổi các yêu cầu đó thành các nhóm năng lực cụ thể

Năng lực kiến thức chuyên môn

Đây là nền tảng để người nghiên cứu hiểu bản chất vấn đề và lựa chọn hướng tiếp cận phù hợp

Bao gồm:

·         Kiến thức nền tảng của lĩnh vực nghiên cứu

·         Hiểu biết về lý thuyết liên quan

·         Khả năng cập nhật kết quả nghiên cứu mới

·         Khả năng xác định khoảng trống tri thức

Năng lực phương pháp nghiên cứu

Đây là nhóm năng lực quyết định khả năng triển khai nghiên cứu một cách khoa học

Bao gồm:

·         Xây dựng câu hỏi nghiên cứu

·         Lựa chọn phương pháp phù hợp

·         Thiết kế quy trình nghiên cứu

·         Đánh giá độ tin cậy và tính hợp lệ của kết quả

Năng lực phân tích và xử lý dữ liệu

Năng lực này cần thiết để chuyển đổi dữ liệu thu thập được thành thông tin có giá trị

Bao gồm:

·         Thu thập dữ liệu đúng phương pháp

·         Làm sạch và tổ chức dữ liệu

·         Sử dụng công cụ phân tích

·         Diễn giải kết quả nghiên cứu

Năng lực quản lý hoạt động nghiên cứu

Đối với các dự án nghiên cứu có quy mô lớn, năng lực quản lý cũng là một yêu cầu quan trọng

Bao gồm:

·         Lập kế hoạch nghiên cứu

·         Quản lý tiến độ

·         Phân bổ nguồn lực

·         Kiểm soát chất lượng kết quả

Đánh giá khoảng cách giữa năng lực hiện có và năng lực cần thiết

Sau khi xác định năng lực yêu cầu, bước tiếp theo là đánh giá khoảng cách năng lực

Khoảng cách năng lực có thể được xác định bằng cách so sánh:

Năng lực cần có

↓

So với

↓

Năng lực hiện tại của cá nhân hoặc nhóm nghiên cứu

Có thể đánh giá theo các tiêu chí:

·         Mức độ hiểu biết chuyên môn

·         Kinh nghiệm thực hiện nghiên cứu tương tự

·         Khả năng sử dụng phương pháp nghiên cứu

·         Khả năng vận hành công cụ kỹ thuật

·         Kinh nghiệm công bố hoặc ứng dụng kết quả nghiên cứu

Kết quả đánh giá giúp xác định:

·         Năng lực đã đáp ứng

·         Năng lực cần phát triển thêm

·         Năng lực cần bổ sung bằng đào tạo hoặc hợp tác chuyên môn

Xác định mức năng lực cần đạt cho từng hoạt động nghiên cứu

Không phải mọi hoạt động nghiên cứu đều yêu cầu cùng một mức năng lực

Mức năng lực cần đạt có thể phân theo:

Mức cơ bản

Phù hợp với các nhiệm vụ nghiên cứu có quy trình rõ ràng, cần khả năng thực hiện theo hướng dẫn

Mức trung cấp

Yêu cầu khả năng lựa chọn phương pháp, xử lý vấn đề phát sinh và phân tích kết quả

Mức chuyên sâu

Yêu cầu khả năng xây dựng phương pháp mới, giải quyết vấn đề phức tạp và tạo ra đóng góp tri thức mới

Việc xác định đúng mức năng lực giúp tránh hai tình trạng:

·         Thiếu năng lực khiến nghiên cứu không đạt yêu cầu

·         Dư thừa năng lực làm tăng chi phí không cần thiết

Xây dựng kế hoạch phát triển năng lực nghiên cứu

Sau khi xác định khoảng cách năng lực, tổ chức có thể xây dựng kế hoạch bổ sung năng lực phù hợp

Các giải pháp thường gồm:

·         Đào tạo kiến thức chuyên môn

·         Huấn luyện phương pháp nghiên cứu

·         Hướng dẫn sử dụng công cụ phân tích

·         Kèm cặp bởi chuyên gia

·         Hợp tác với nhóm nghiên cứu có kinh nghiệm

·         Tuyển bổ sung nhân sự có năng lực phù hợp

Kế hoạch phát triển năng lực cần gắn trực tiếp với yêu cầu của hoạt động nghiên cứu thay vì chỉ tập trung vào đào tạo chung

Những yếu tố cần lưu ý khi xác định nhu cầu năng lực nghiên cứu

Việc xác định nhu cầu năng lực nghiên cứu cần đảm bảo một số nguyên tắc:

·         Xuất phát từ mục tiêu và yêu cầu thực tế của hoạt động nghiên cứu

·         Phân biệt rõ năng lực bắt buộc và năng lực hỗ trợ

·         Đánh giá cả năng lực cá nhân và năng lực của nhóm nghiên cứu

·         Xem xét sự thay đổi của công nghệ, phương pháp và yêu cầu khoa học

·         Định kỳ cập nhật nhu cầu năng lực khi hướng nghiên cứu thay đổi

Một quy trình xác định năng lực hiệu quả sẽ giúp hoạt động nghiên cứu được chuẩn bị đầy đủ về con người, phương pháp và nguồn lực cần thiết

Xác định nhu cầu năng lực nghiên cứu là bước nền tảng để đảm bảo hoạt động nghiên cứu được triển khai đúng mục tiêu, đúng phương pháp và đạt chất lượng mong muốn. Bằng cách phân tích yêu cầu hoạt động, xác định năng lực cần thiết, đánh giá khoảng cách và xây dựng kế hoạch phát triển, tổ chức có thể nâng cao hiệu quả nghiên cứu và khả năng tạo ra giá trị tri thức mới.