Bằng chứng ảnh hưởng đến thiết kế nghiên cứu thế nào?

Nếu mục tiêu là xác định nguyên nhân, nghiên cứu cần thiết kế để kiểm tra mối quan hệ nhân quả. Nếu mục tiêu là mô tả hiện trạng, thiết kế cần tập trung vào việc thu thập dữ liệu phản ánh chính xác đặc điểm của đối tượng. Nếu mục tiêu là đánh giá hiệu quả, nghiên cứu cần có tiêu chí đo lường và phương pháp so sánh phù hợp.

Sự phù hợp giữa bằng chứng và thiết kế nghiên cứu quyết định mức độ tin cậy của suy luận được tạo ra từ kết quả nghiên cứu.

Loại bằng chứng cần thu thập quyết định câu hỏi nghiên cứu

Thiết kế nghiên cứu bắt đầu từ việc xác định loại bằng chứng cần có để hỗ trợ kết luận.

Nếu cần bằng chứng về sự tồn tại hoặc đặc điểm của một hiện tượng, nghiên cứu thường tập trung vào việc quan sát, mô tả và đo lường.

Nếu cần bằng chứng về mối quan hệ giữa các yếu tố, thiết kế phải cho phép phân tích sự liên kết giữa biến nguyên nhân và biến kết quả.

Nếu cần bằng chứng về tác động hoặc hiệu quả của một can thiệp, nghiên cứu phải kiểm soát được các yếu tố gây nhiễu để xác định liệu thay đổi quan sát được có thực sự đến từ tác động đang nghiên cứu hay không.

Do đó, bằng chứng mong muốn có trước sẽ quyết định cấu trúc của nghiên cứu được xây dựng sau.

Bằng chứng quyết định phương pháp thu thập dữ liệu

Mỗi loại bằng chứng yêu cầu một phương pháp thu thập dữ liệu khác nhau.

Bằng chứng định lượng cần các phép đo có thể biểu diễn bằng số liệu, chỉ số hoặc biến quan sát. Vì vậy, thiết kế nghiên cứu phải xác định rõ cách đo lường, công cụ thu thập và phương pháp phân tích thống kê.

Bằng chứng định tính tập trung vào ý nghĩa, trải nghiệm hoặc cơ chế vận hành của một hiện tượng. Vì vậy, nghiên cứu cần các phương pháp như phỏng vấn, quan sát hoặc phân tích nội dung để khai thác chiều sâu thông tin.

Nếu phương pháp thu thập dữ liệu không tạo ra loại bằng chứng cần thiết, kết quả nghiên cứu có thể không đủ cơ sở để trả lời câu hỏi ban đầu.

Bằng chứng ảnh hưởng đến lựa chọn thiết kế nghiên cứu

Thiết kế nghiên cứu phải phù hợp với cách mà bằng chứng được sử dụng để suy luận.

Nghiên cứu mô tả phù hợp khi mục tiêu là xác định đặc điểm, tần suất hoặc phân bố của hiện tượng.

Nghiên cứu tương quan phù hợp khi cần đánh giá mối liên hệ giữa các yếu tố nhưng chưa đủ cơ sở để khẳng định quan hệ nhân quả.

Nghiên cứu thực nghiệm phù hợp khi cần kiểm tra tác động của một yếu tố bằng cách kiểm soát điều kiện nghiên cứu và so sánh kết quả.

Nghiên cứu theo dõi dọc phù hợp khi cần quan sát sự thay đổi theo thời gian.

Mỗi thiết kế tạo ra một loại bằng chứng có khả năng hỗ trợ những dạng suy luận khác nhau.

Thiết kế nghiên cứu phải phù hợp với mức độ suy luận mong muốn

Không phải mọi bằng chứng đều cho phép đưa ra cùng một mức độ kết luận.

Một nghiên cứu chỉ quan sát sự đồng thời giữa hai hiện tượng có thể cung cấp bằng chứng về sự liên hệ, nhưng chưa đủ để chứng minh một hiện tượng gây ra hiện tượng còn lại.

Để đưa ra suy luận nhân quả, nghiên cứu cần thiết kế chặt chẽ hơn với các yếu tố như:

·         Kiểm soát biến gây nhiễu

·         Xác định trình tự thời gian giữa nguyên nhân và kết quả

·         So sánh giữa nhóm hoặc điều kiện nghiên cứu phù hợp

·         Đo lường kết quả bằng tiêu chí rõ ràng

Mức độ mạnh của suy luận phụ thuộc vào mức độ phù hợp giữa thiết kế nghiên cứu và loại bằng chứng thu được.

Bằng chứng cần xác định giới hạn của kết luận nghiên cứu

Một thiết kế nghiên cứu tốt không chỉ tạo ra bằng chứng hỗ trợ kết luận mà còn xác định được giới hạn của kết luận đó.

Giới hạn có thể đến từ:

·         Cách lựa chọn mẫu nghiên cứu

·         Độ chính xác của công cụ đo lường

·         Điều kiện thực hiện nghiên cứu

·         Khả năng áp dụng kết quả sang bối cảnh khác

Ví dụ, một nghiên cứu trên một nhóm đối tượng cụ thể có thể cung cấp bằng chứng mạnh cho nhóm đó nhưng chưa chắc áp dụng được cho toàn bộ dân số.

Vì vậy, thiết kế nghiên cứu phải xác định rõ phạm vi mà bằng chứng có thể hỗ trợ.

Sự phù hợp giữa bằng chứng và thiết kế giúp nâng cao chất lượng suy luận

Bằng chứng và thiết kế nghiên cứu có mối quan hệ hai chiều. Loại bằng chứng cần thu thập định hướng cách xây dựng nghiên cứu, trong khi thiết kế nghiên cứu quyết định chất lượng của bằng chứng tạo ra.

Một thiết kế phù hợp giúp:

·         Thu thập đúng loại dữ liệu cần thiết

·         Giảm sai lệch trong quá trình nghiên cứu

·         Tăng khả năng kiểm chứng kết luận

·         Xác định rõ mức độ chắc chắn của suy luận

Ngược lại, nếu thiết kế nghiên cứu không phù hợp với loại bằng chứng cần có, kết quả dù có nhiều dữ liệu vẫn có thể không đủ để hỗ trợ kết luận đáng tin cậy.

Kết luận

Loại bằng chứng cần thu thập ảnh hưởng trực tiếp đến thiết kế nghiên cứu vì nó quyết định câu hỏi nghiên cứu, phương pháp thu thập dữ liệu, cách lựa chọn mẫu, phương pháp phân tích và mức độ suy luận có thể đạt được.

Thiết kế nghiên cứu chỉ tạo ra bằng chứng có giá trị khi nó được xây dựng dựa trên yêu cầu của câu hỏi nghiên cứu. Sự phù hợp giữa bằng chứng và thiết kế là điều kiện quan trọng để biến dữ liệu thành những kết luận có cơ sở.