Việc xử lý ao nuôi tôm thẻ chân trắng trước khi thả giống là bước nền tảng quyết định mức độ thành công của cả vụ nuôi. Ao nuôi sau mỗi vụ thường tồn dư bùn đáy, chất hữu cơ phân hủy, mầm bệnh, khí độc và sinh vật có hại. Nếu không được cải tạo đúng kỹ thuật, những yếu tố này sẽ trực tiếp gây sốc môi trường, làm tôm giống yếu, chậm lớn hoặc phát sinh dịch bệnh ngay từ giai đoạn đầu.
Đối với mô hình nuôi thâm canh và bán thâm canh, mật độ thả cao khiến môi trường ao dễ biến động. Xử lý ao đúng quy trình giúp thiết lập lại trạng thái cân bằng sinh học, tạo nền nước ổn định và giảm áp lực quản lý trong suốt vụ nuôi.
Xử lý ao nuôi tôm thẻ giúp loại bỏ nguồn lây nhiễm ban đầu như vi khuẩn gây bệnh, virus, ký sinh trùng và các loài trung gian truyền bệnh. Đồng thời, quá trình này còn giúp kiểm soát pH, độ kiềm, khí độc và cấu trúc nền đáy, tạo điều kiện thuận lợi để hệ vi sinh có lợi phát triển sau khi cấp nước mới.
Môi trường ao ổn định ngay từ đầu giúp tôm giống thích nghi nhanh, giảm stress và tăng tỷ lệ sống trong 10–20 ngày đầu, giai đoạn nhạy cảm nhất của tôm thẻ chân trắng.
Khi ao nuôi không được xử lý triệt để, người nuôi thường gặp các vấn đề như bùng phát khí độc đáy ao, nước nhanh biến màu, tảo phát triển mất kiểm soát hoặc tôm chết rải rác sau thả. Ngoài ra, mầm bệnh tồn lưu từ vụ trước có thể bùng phát sớm, khiến chi phí xử lý tăng cao và khó kiểm soát.

Tháo cạn nước và vệ sinh ao là bước đầu tiên trong quy trình xử lý ao nuôi tôm thẻ chân trắng. Mục tiêu là loại bỏ hoàn toàn nước cũ, chất thải tích tụ và sinh vật không mong muốn còn sót lại sau vụ nuôi trước.
Quá trình này cần được thực hiện kỹ lưỡng, đặc biệt với các ao nuôi liên tục nhiều vụ hoặc ao có mật độ nuôi cao.
Nước ao cũ cần được tháo cạn hoàn toàn qua cống xả đáy để kéo theo chất thải lắng tụ. Sau đó tiến hành nạo vét hoặc gom bùn đáy tại những khu vực tích tụ nhiều như góc ao, hố xi phông và khu vực giữa ao.
Lớp bùn đáy quá dày là nguồn phát sinh khí độc và vi khuẩn gây bệnh. Việc xử lý bùn đáy giúp giảm đáng kể nguy cơ ô nhiễm môi trường trong vụ nuôi mới.
Sau khi tháo nước, cần làm sạch bờ ao, loại bỏ rong tảo, xác hữu cơ và cặn bám trên mái ao. Đối với ao đất, cần san phẳng đáy ao, đảm bảo độ dốc hợp lý về hố thu gom chất thải.
Hệ thống cống cấp, thoát nước và lưới lọc phải được vệ sinh và kiểm tra kỹ nhằm tránh rò rỉ, tắc nghẽn hoặc đưa sinh vật có hại từ bên ngoài vào ao khi cấp nước mới.
Phơi đáy ao là bước quan trọng giúp oxy hóa chất hữu cơ còn sót lại, giảm mầm bệnh và cải thiện cấu trúc nền đáy ao nuôi tôm thẻ chân trắng. Thời gian và cách phơi cần linh hoạt tùy theo điều kiện thời tiết và loại hình ao nuôi.
Thông thường, đáy ao được phơi từ 5 đến 10 ngày cho đến khi bề mặt đất nứt chân chim nhẹ. Không nên phơi quá khô vì sẽ làm đất chai cứng, khó cải tạo lại khi cấp nước.
Trong điều kiện mưa nhiều hoặc độ ẩm cao, cần kết hợp các biện pháp khác như bón vôi để hỗ trợ quá trình cải tạo nền đáy.
Với ao đất, sau khi phơi đáy cần bón vôi để nâng pH đất và tiêu diệt mầm bệnh còn tồn lưu. Liều lượng vôi điều chỉnh tùy theo độ chua của nền đáy ao.
Đối với ao lót bạt, việc phơi chủ yếu nhằm làm khô bề mặt bạt và vệ sinh kỹ các góc ao, nếp gấp, hố thu gom, nơi dễ tích tụ chất thải và mầm bệnh.
Sau khi phơi đáy và cải tạo nền đáy, ao nuôi vẫn có thể tồn tại nhiều sinh vật tạp và mầm bệnh tiềm ẩn. Diệt tạp và diệt mầm bệnh là bước bắt buộc trong quy trình xử lý ao nuôi tôm thẻ chân trắng nhằm cắt đứt hoàn toàn nguồn rủi ro sinh học trước khi cấp nước mới.
Quá trình này cần được thực hiện đúng nguyên tắc, đảm bảo hiệu quả tiêu diệt nhưng không để lại tồn dư gây ảnh hưởng đến tôm giống sau này.
Trong ao nuôi thường tồn tại các nhóm sinh vật gây hại như cá tạp, cua, còng, ốc, giáp xác nhỏ và côn trùng thủy sinh. Đây là những đối tượng cạnh tranh thức ăn, gây tổn thương tôm giống hoặc là vật chủ trung gian truyền bệnh.
Ngoài ra, vi khuẩn gây bệnh, nấm và virus có thể tồn lưu trong bùn đáy, nước ao và hệ thống cấp thoát nước nếu không được xử lý triệt để.
Việc diệt tạp và diệt khuẩn cần tuân thủ đúng liều lượng, thời gian tác động và khoảng cách an toàn trước khi cấp nước hoặc thả giống. Sau khi xử lý, ao nuôi phải được kiểm tra lại để đảm bảo không còn dư lượng ảnh hưởng đến tôm thẻ chân trắng.
Cấp nước là bước chuyển tiếp quan trọng từ giai đoạn cải tạo ao sang giai đoạn chuẩn bị môi trường nuôi. Nguồn nước cấp cần được kiểm soát chặt chẽ nhằm hạn chế đưa mầm bệnh và sinh vật có hại từ bên ngoài vào ao nuôi.
Nước cấp vào ao cần được lọc qua lưới hoặc hệ thống lọc để loại bỏ cá tạp, trứng và ấu trùng sinh vật gây hại. Việc cấp nước nên thực hiện từ từ, tránh làm xáo trộn nền đáy đã được cải tạo.
Mực nước ban đầu thường được duy trì ở mức phù hợp để thuận lợi cho việc xử lý nước và gây màu trước khi nâng lên mực nuôi chính thức.
Sau khi cấp nước, cần tiến hành xử lý để ổn định các yếu tố môi trường như pH, độ kiềm, độ trong và hạn chế sự phát triển của vi sinh vật có hại. Nước ao đạt chuẩn sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho hệ vi sinh có lợi phát triển, giúp môi trường ổn định lâu dài.
Gây màu nước là bước không thể thiếu trong xử lý ao nuôi tôm thẻ chân trắng trước khi thả giống. Màu nước phù hợp giúp che ánh sáng, hạn chế tảo đáy phát triển và tạo nguồn thức ăn tự nhiên cho tôm ở giai đoạn đầu.
Gây màu nước giúp hình thành hệ sinh thái vi sinh ổn định trong ao nuôi, từ đó giảm biến động môi trường và hạn chế sự bùng phát của tảo có hại. Màu nước ổn định còn giúp tôm giống thích nghi nhanh, giảm stress sau khi thả.
Màu nước ao đạt yêu cầu thường có độ trong vừa phải, màu sắc ổn định và không có mùi bất thường. Trước khi thả giống, cần theo dõi màu nước liên tục trong vài ngày để đảm bảo môi trường đã ổn định.
Kiểm tra tổng thể là bước cuối cùng trong quy trình xử lý ao nuôi tôm thẻ chân trắng trước khi thả giống. Mục tiêu là xác nhận ao nuôi đã sẵn sàng về mặt kỹ thuật và môi trường.
Trước khi thả tôm giống, cần kiểm tra các yếu tố cơ bản như pH, độ kiềm, độ trong, mực nước và trạng thái đáy ao. Các chỉ tiêu này cần nằm trong ngưỡng an toàn để đảm bảo tôm giống sinh trưởng tốt ngay từ đầu.
Ao nuôi chỉ nên thả giống khi đã hoàn tất đầy đủ các bước cải tạo, diệt tạp, xử lý nước và gây màu. Việc kiểm tra theo checklist giúp người nuôi hạn chế bỏ sót công đoạn, giảm rủi ro và nâng cao tỷ lệ thành công của vụ nuôi.
Xử lý ao nuôi tôm thẻ chân trắng trước khi thả giống là nền tảng quan trọng quyết định hiệu quả của cả vụ nuôi. Thực hiện đầy đủ và đúng quy trình giúp giảm rủi ro môi trường, hạn chế dịch bệnh và tạo điều kiện thuận lợi cho tôm sinh trưởng ổn định. Người nuôi cần xem đây là bước kỹ thuật bắt buộc, không nên rút ngắn hoặc làm qua loa.
Thời gian xử lý ao thường kéo dài từ 10 đến 20 ngày, tùy điều kiện thời tiết, loại ao nuôi và mức độ cải tạo cần thiết.
Có. Ao nuôi cần được xử lý lại sau mỗi vụ để loại bỏ chất thải, mầm bệnh và tái lập môi trường ổn định cho vụ nuôi mới.
Thông thường phơi đáy ao từ 5 đến 10 ngày, đến khi bề mặt đáy khô và nứt nhẹ, không nên phơi quá khô.
Gây màu nước giúp ổn định môi trường, hạn chế tảo đáy và tạo nguồn thức ăn tự nhiên cho tôm trong giai đoạn đầu.
Cần kiểm tra pH, độ kiềm, độ trong, mực nước và trạng thái nền đáy để đảm bảo ao nuôi đủ điều kiện an toàn cho tôm giống.